Đồng thờin Hội thảo (HT) cũng đề ra những định hướng hoạt động mới nhằm đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hoá ngày càng cao của công chúng.

53 tham luận của HT xoay quanh hai chủ đề chính: Cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Tôn Đức Thắng (Chủ tịch); Bảo tàng Tôn Đức Thắng (BT TĐT)-một địa chỉ văn hoá.

1. Phần lớn các tham luận đều chung quan điểm: Với hệ thống trưng bày có diện tích 1.800m2 giới thiệu 1.000 hiện vật thường trực, hiện, BT TĐT là địa chỉ văn hoá giúp người xem nhận biết về phẩm chất văn hoá cao quý mà thầm lặng của Bác Tôn, khi Bác trở thành Phó chủ tịch Nước (1960) và sau đó là chủ tịch Nước (1969-1980), đó là sự giản dị và tiết kiệm.

Tại BT TĐT, ngoài phòng "Tưởng niệm", phòng "Làm việc và nghỉ ngơi" được phục dựng nguyên bản căn phòng của Bác Tôn ở Hà Nội, còn có 9 phòng trưng bày chuyên đề: Viên ngọc Côn Sơn; Cuộc sống đời thường của Chủ tịch, Bác Tôn trong lòng nhân dân thế giới; Bác Tôn tại chiến khu Việt Bắc; Bác Tôn với miền Nam; Bác Tôn qua các tác phẩm mỹ thuật.

Lời của Thủ tướng Phạm Văn Đồng nhận xét về Bác Tôn đã được khắc ghi đậm nét trong phòng lưu niệm các kỷ vật: "Di sản quý nhất mà đồng chí Tôn Đức Thắng để lại cho dân là chất người Tôn Đức Thắng-sản phẩm tổng hợp của chất hào hiệp Nam Bộ, chất kiên cường và tài năng sáng tạo VN, chất tiên phong của giai cấp công nhân, chất cách mạng của người yêu nước, người cộng sản, chất nhân đạo của con người".

Ngày 20.8.1988, nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Chủ tịch, BT TĐT chính thức được khánh thành. Sau 20 năm nghiên cứu, khai thác sưu tầm ở hầu hết các địa phương trong nước có ghi dấu hoạt động của Bác Tôn và cả ở ngoài nước, trong kho của BT TĐT hiện lưu giữ gần 12.000 hiện vật, hình ảnh, tài liệu, trong đó có khoảng trên 800 hiện vật gốc thể khối. Hàng năm, BT thu hút khoảng 100.000 lượt khách tham quan.

2. Tính đến thời điểm hiện tại, cả nước chỉ có hai bảo tàng lưu niệm tiểu sử, sự nghiệp danh nhân, là Bảo tàng Hồ Chí Minh (BT HCM) tại Hà Nội và BT TĐT tại TPHCM. Theo ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị (Văn bản số 128-CV/T.Ư, ngày 16.9.1998): "Ngoài hai nhà bảo tàng này, không đặt vấn đề xây dựng nhà BT riêng đối với các danh nhân cách mạng khác nữa".

Tháng 4.2008, tại HT khoa học "Bảo tàng, di tích TPHCM trong quá trình hội nhập và phát triển", nhà khảo cổ, PGS Lê Xuân Diệm có ý kiến: "Phải có sự phân định rõ ràng, cụ thể giữa BT T.Ư và BT địa phương. Nếu xét theo đúng tiêu chí của một BT về nhân vật lịch sử tiêu biểu thì BT TĐT phải được bổ sung thêm nhiều hiện vật gốc nữa, vì tư liệu gốc tại BT TĐT không nhiều, đa phần là hình ảnh thứ cấp hoặc sao chụp. BT TĐT nên phát triển theo hướng là BT chuyên đề".

Mấy tháng nay, ý kiến của PGS Diệm đã nhận được sự quan tâm, lưu ý không chỉ của giới nghiên cứu TPHCM. Tại HT sáng 18.8, mặc dù chia sẻ trăn trở của PGS Diệm, PGS-TS Phạm Mai Hùng - nguyên GĐ BT CMVN cho rằng, BT TĐT cần bổ sung hiện vật, tư liệu, mặt khác cần thường xuyên tổ chức các chủ đề có tính chuyên sâu về Chủ tịch, đa dạng hoá, xã hội hoá mạnh hơn các hoạt động liên kết của BT. . . để BT thực sự là điểm sinh hoạt văn hoá quen thuộc của người dân TPHCM.

Bà Lê Tú Cẩm - nguyên PGĐ Sở VTTT TPHCM nhận xét: "BT TĐT là nơi có số lượng người đến tham quan, học tập ít hơn so với nhiều BT khác trong TPHCM. Ơ TPHCM, ngẫu nhiên BT HCM chi nhánh TPHCM và BT TĐT nằm khá gần nhau ở hai bên bờ sông Sài Gòn (cách nhau khoảng 800m). Vậy, nên chăng nghĩ đến một tuyến tham quan học tập cho thanh niên, sinh viên, học sinh, du khách từ Bác Tôn đến Bác Hồ hoặc ngược lại?".

Đồng ý với quan điểm, rằng hiện vật về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác Tôn đang trưng bày tại BT chưa phong phú, hấp dẫn mạnh người xem, TS Nguyễn Hữu Nguyên - Viện Nghiên cứu xã hội TPHCM đưa ra hai đề xuất có thể đáng lưu tâm: Hướng thứ nhất, xây dựng đề án mở rộng đối tượng trưng bày, nâng cấp BT hiện nay thành "BT TĐT và phong trào công nhân, công đoàn Sài Gòn".

Hướng thứ hai, BT có thêm chức năng là nơi sinh hoạt văn hoá của công nhân dưới hình thức CLB đa năng chỉ dành cho công nhân. "Nhiệm vụ cần thiết BT đang cố gắng thực hiện là trở thành một địa chỉ không thể thiếu trong chương trình tham quan của du khách trong và ngoài nước" - ông Phan Hữu Thiện-Giám đốc BT TĐT cho biết.