Tại Hội nghị sơ kết công tác kiểm soát tình hình nhiễm melamine trong sữa và các sản phẩm sữa tại VN, ngày 18.10, tại Hà Nội, có nhiều ý kiến nhận định rằng, thị trường sữa vẫn còn nhiều bất ổn.

Sữa melamine vào Việt Nam dễ dàng

24 sản phẩm sữa nhiễm melamine đã được các phòng kiểm nghiệm tìm ra chưa phải là con số cuối cùng. Hiện Viện Dinh dưỡng quốc gia đang còn khoảng 100 mẫu sữa nghi ngờ nhiễm melamine đang chờ tiếp tục kiểm tra. Theo thông tin từ Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng 3, có thêm 3 mẫu bánh của một cơ sở trong nước sản xuất phát hiện có melamine với hàm lượng melamine khá cao.

Ông Trần Quang Trung - Chánh Thanh tra Bộ Y tế - cho rằng, việc tiếp tục phát hiện mẫu sữa có melamine trong khi Bộ Y tế công bố đã kiểm soát được thị trường sữa là do số mẫu còn tồn ở các phòng kiểm nghiệm sẽ công bố kết quả vào những ngày tới.

Bộ Y tế có vẻ lạc quan với tình hình này, song đại diện Bộ Công Thương lại cho rằng có vấn đề sữa nhiễm melamine vẫn còn nhiều điều quan ngại. Bởi sữa nhiễm melamine của Trung Quốc (TQ) nhập vào VN theo con đường tiểu ngạch rất dễ dàng. Việc tiêu huỷ các sản phẩm sữa rất tốn kém, vì thế sữa nhiễm melamine ở TQ có thể được bán rẻ hoặc cho không sang VN.

Để ngăn chặn việc này còn khó khăn hơn nhiều so với sữa theo con đường chính thống. Theo cơ quan quản lý thị trường, sữa bột Trung Quốc nhập lậu vẫn đang lưu hành tại một số địa phương, nhưng rất khó phát hiện vì người kinh doanh giấu hàng, ngụy trang hoặc thay nhãn mác.

Phải chờ quy trình mới tiêu huỷ được

Với chủ trương cấm tuyệt đối có chất melamine trong sữa, vậy 772 tấn sữa nhiễm melamin sẽ xử lý thế nào? Bộ Y tế cùng các bộ, ngành liên quan cũng đã họp và đưa ra phương án các doanh nghiệp làm việc với đối tác TQ để có phương án tái xuất. Thế nhưng, theo ý kiến của một số DN, chỉ có thể tái xuất được với số sữa nguyên liệu, nhưng hầu hết số nguyên liệu này đều đã được sử dụng để sản xuất sữa thành phẩm. Như vậy, việc tái xuất đối với số sữa thành phẩm này là điều khó xảy ra dù chứng minh nguồn gốc rõ ràng các sản phẩm này được làm từ nguồn sữa nguyên liệu có nhiễm melamine nhập từ TQ.

Một phương án khác được đưa ra là sử dụng trong chăn nuôi. Tuy nhiên, đại diện Cục Chăn nuôi kiến nghị: "Melamine không có vai trò dinh dưỡng trong chăn nuôi động vật. Do đó, không nên sử dụng trong chăn nuôi". Phương án cuối cùng là tiêu huỷ. Nhưng VN chưa có quy trình tiêu huỷ những sản phẩm nhiễm độc thế này. Lúc này các bộ ngành mới phải bắt tay vào xây dựng một quy trình tiêu huỷ thực phẩm.

Sữa giả đang hiện hình

Ông Trần Văn Dũng - GĐ Trung tâm Kỹ thuật TCĐLCL 3 đưa ra một cảnh báo hết sức đáng ngại. Qua kiểm tra 20 mẫu sữa bột dành cho trẻ em có tới gần 50% số mẫu có hàm lượng đạm (protein) rất thấp. Trên nhãn những sản phẩm này ghi là có hàm lượng đạm từ 20-25%, song kiểm nghiệm chỉ thấy có khoảng 0,5-5% hàm lượng đạm. Với hàm lượng đạm trong sữa thấp như vậy có thể gọi đó là sữa giả. Trẻ nhỏ dùng sữa giả là thức ăn chính sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển và nguy cơ trẻ bị suy dinh dưỡng là rất cao. Trước thực trạng này, ông Dũng đề nghị Bộ Y tế sớm ban hành các tiêu chuẩn về sữa cho trẻ em.

Ông Hồ Tất Thắng - đại diện Hội Bảo vệ người tiêu dùng cho rằng, phải có biện pháp chặt chẽ hơn nữa để kiểm soát hàm lượng dinh dưỡng, đạm trong sữa. Sữa là sản phẩm thực phẩm có nguy cơ cao, do vậy không thể để nhà sản xuất tự công bố chất lượng, tự lấy mẫu đi kiểm nghiệm. Việc kiểm soát thực phẩm nhập khẩu không chỉ kiểm soát trên hồ sơ, mà cơ quan quản lý phải lấy mẫu kiểm nghiệm khi đạt yêu cầu mới cho nhập.

Cứu sữa nội. Trong cơn bão melamine, Cty CP sữa Hà Nội (Hanoimilk) bị thiệt hại nặng nề nhất. Đang  là doanh nghiệp có thị phần lớn thứ 3 tại VN bỗng chốc rơi vào tình trạng tê liệt hoàn toàn.  Trước nguy cơ 15 triệu sản phẩm sữa sạch của Cty CP sữa Hà Nội (Hanoimilk) có thể bị bỏ đi, ông Trần Quang Trung - Chánh Thanh tra Bộ Y tế đã sẵn sàng đứng ra bảo lãnh các sản phẩm sữa không nhiễm melamine của Hanoimilk để Cty này mang các sản phẩm sữa đến các trường học và trên thị trường. P.N Bán sữa  phải có giấy xét nghiệm melamine. Theo thống kê chưa đầy đủ của Tổng cục Hải quan, trong 9 tháng đầu năm 2008, có khoảng 772 tấn sữa, bột kem của Trung Quốc nhập khẩu vào VN do 22 DN nhập khẩu. Thanh tra Bộ Y tế đã tiến hành thanh, kiểm tra 6.438 lượt cơ sở, lấy 283 mẫu để xét nghiệm và phát hiện 24 sản phẩm có chứa melamine. Tổng số sản phẩm nhiễm melamine được xác định bao gồm: 380 tấn sữa bột nguyên liệu nhập từ Trung Quốc; 258 tấn sữa nước thành phẩm. Số sản phẩm có nhiễm melamine đã được niêm phong, thu hồi: 143,5 tấn sữa nước, 240 tấn sữa bột và bột kem, 0,5 tấn bánh, kẹo... Thanh tra Bộ Y tế cũng đã yêu cầu các siêu thị chỉ bán các mặt hàng sữa có kết quả kiểm nghiệm của nhà sản xuất hoặc các phòng thí nghiệm tại VN đã được Bộ Y tế chỉ định. Đối với hàng thực phẩm nhập khẩu từ cuối tháng 9 đến nay phải xuất trình kết quả kiểm nghiệm melamine trước khi thông quan. (Nguồn: Thanh tra Bộ Y tế).N.P Lào Cai: Đình chỉ 4 cơ sở bán sữa tươi tiệt trùng nhiễm melamine. Thanh tra Sở Y tế Lào Cai vừa lập biên bản tạm đình chỉ 4 cơ sở kinh doanh sữa tươi tiệt trùng nhãn hiệu IZZI HI-P sôcôla của Công ty sữa Hà Nội, có ghi địa chỉ sản xuất tại xã Quang Minh, Mê Linh - Vĩnh Phúc, đang được bày bán tại huyện vùng cao Mường Khương. Loại sữa này được đóng hộp 110ml, trên nhãn không ghi số đăng ký chất lượng VSATTP, được nghi là có độc tố melamine quá mức cho phép.Q.H