Đổ lỗi cho người mua thẻ

Những con số mà cơ quan BHXH VN đưa ra rất báo động: Năm 2005 quỹ BHYT tự nguyện bội chi 265 tỉ đồng, năm 2006 bội chi gần 1.000 tỉ đồng. BHXH VN đã phải trích từ quỹ kết dư BHYT được tích tụ hơn 10 năm qua để thanh toán với các cơ sở KCB và hiện quỹ này đã gần hết. Ông Nguyễn Đình Khương - Phó Tổng giám đốc BHXH VN - cho rằng, mức đóng và mức hưởng của người tham gia BHYT tự nguyện đang có sự chênh lệch lớn.

Cụ thể, số thu BHYT tự nguyện bình quân năm 2006 của nhân dân chỉ đạt 120.000đ/người, trong khi có chi KCB bình quân trên 1 thẻ là 340.000đ/người. Số người bị bệnh nặng, bệnh mạn tính cần điều trị ngày càng nhiều, số chi phí phải trả cho mỗi ca điều trị các loại bệnh này từ 21-63 triệu đồng. Tại Hà Nội có 104 người có thẻ BHYT tự nguyện chạy thận nhân tạo đã phải chi trả với số tiền bằng 50% tổng số tiền thu được của hơn 80.000 người tham gia BHYT tự nguyện.

Điều mà các quan chức của BHXH VN "kêu ca" nhiều nhất là người có thẻ BHYT tự nguyện đã sử dụng thẻ quá nhiều. Mục tiêu đặt ra là nhiều người khoẻ mạnh tham gia, nhưng trên thực tế hầu hết người có bệnh, người già mua thẻ. Tại sao lại đổ lỗi cho người mua? Đã là BHYT tự nguyện thì ai cũng có quyền mua và khi đã có thẻ thì người dân có quyền được hưởng các quyền lợi. Đến khi "vỡ" quỹ thì cơ quan chức năng lại trút hết tội lên đầu người dân bằng cách "hoãn" sử dụng thẻ.

Quyết định này đã gây điêu đứng cho rất nhiều người đang chữa bệnh và đã có không ít người sau nhiều năm mua thẻ bỗng dưng không được mua tiếp và đúng thời điểm đó bị ốm, đành ngậm ngùi bỏ tiền túi ra để chữa bệnh. "Chúng tôi như bị lừa, một cơ quan nhà nước mà lại bất tín như vậy" - một bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai nói.

Vừa ban hành đã phải sửa đổi

Một quan chức của ngành y tế nhận định: "Đây là một bước lùi của ngành BHYT". Trong khi đang hô hào toàn dân mua BHYT, đang vận động được hơn 3 triệu người tự nguyện mua BHYT thì phải dừng lại đã chứng tỏ ngành BHXH đã bị lạc lối.

Thông tư về hướng dẫn thực hiện BHYT tự nguyện số 22/2005 ra đời từ ngày 24.8.2005, ngay khi ban hành đã "đầy rẫy" những bất cập. Quy định 10% số hộ trên địa bàn xã, phường đăng ký tham gia BHYT tự nguyện mới đủ điều kiện triển khai chỉ là hình thức, vì trên thực tế khi thu tiền để phát hành thẻ chỉ có một số rất ít hộ nộp tiền. Cơ quan BHXH đã thu tiền của dân thì không thể từ chối phát hành thẻ.

Nhóm hội viên hội, đoàn thể cũng quy định điều kiện phải có ít nhất 30% số hội viên trên tổng số hội viên của hội đoàn thể tham gia, song nhiều hội, đoàn thể đã hạ thấp số hội viên để đạt tỉ lệ 30% số người tham gia. Cơ quan BHXH đã không thể kiểm soát được tính trung thực của việc kê khai người mua thẻ do các hội lập ra. Nhiều ý kiến cho rằng, các cơ quan chức năng đã quá yếu kém khi đưa ra quy định 10% số hộ gia đình và 30% số hội viên mà không dựa trên cơ sở nào.

Thông tư 22 chỉ có tuổi thọ 20 tháng đã phải "chết yểu" để thay thế bằng Thông tư số 06/2007, ngày 30.3.2007 với mức đóng tăng thêm 50% và quyền lợi bị giảm đi. Trước khi đặt bút ký ban hành thông tư sửa đổi này, các nhà quản lý đều biết rằng, số người tham gia BHYT tự nguyện sẽ giảm đi khoảng 30%, song đây là việc trả giá cho sự yếu kém. Như thế có nghĩa là mục tiêu toàn dân mua BHYT sẽ ngày một xa hơn.  

Người dân không có quyền lựa chọn • Chị Lê Thị Gái - huyện Đông Anh, Hà Nội: "Làm sao có đủ tiền mà mua thẻ BHYT". Nhà tôi có 5 người - một mẹ già, hai vợ chồng làm ruộng, 2 đứa con đi học - nếu phải mua thẻ BHYT cho cả nhà thì lấy đâu ra tiền khi mức đóng lại tăng. Mỗi tháng chỉ kiếm được ngót 1 triệu bạc thì chỉ đủ ăn, làm sao mà để dành để mua thẻ. Gia đình tôi rất muốn mua thẻ BHYT để phòng khi ốm đau thì đỡ rất nhiều, nhưng chẳng biết làm cách nào. • Anh Nguyễn Văn Đức - huyện Ứng Hoà, Hà Tây: "Thủ tục BHYT thật đáng sợ". Bây giờ lại "đẻ"  thêm ra việc người bệnh nộp lại 20% tiền KCB thì thật là khủng khiếp. Lâu nay người có thẻ BHYT đã phải chịu đựng không ít các thủ tục phiền phức, đáng lẽ phải cải tiến như thế nào để gọn nhẹ đỡ mất thời gian, sao lại còn nghĩ thêm ra thủ tục nữa để hành người bệnh. • Chị Bùi Thanh Thuý - quận Hoàng Mai, Hà Nội: "Tăng mức đóng để được hưởng quyền lợi cao hơn". Vì sao lại không có nhiều mức đóng để được hưởng dịch vụ cao hơn, thuốc tốt hơn. Chúng tôi sẵn sàng đóng mức cao để có quyền lợi tốt hơn. Tôi đang sống ở thành phố, nhưng cũng chỉ được hưởng quyền lợi như người ở miền núi. Việc quản lý điều hành cũng rất dở. Người bệnh đợi chờ mất cả ngày mới được vài viên thuốc. N.P ghi

Ông Hoàng Kiến Thiết - Trưởng ban BHYT tự nguyện, BHXH VN: Sẽ giảm 30% số người tham gia Nếu tiếp tục thu phí BHYT tự nguyện của người tham gia trong 1 năm như quy định cũ thì chỉ đủ để chi trả chi phí KCB trong 4 tháng, 8 tháng còn lại không có kinh phí để thanh toán. Đó là lý do để cho ra đời một quy định mới. Liệu quy định mới này có thật sự khả thi hay không? PV Báo Lao Động đã có cuộc trao đổi với ông Hoàng Kiến Thiết - Trưởng ban BHYT tự nguyện, BHXH VN. Thưa ông, tăng mức đóng liệu có làm số người tham gia sẽ giảm đi không? - Mức đóng BHYT tự nguyện sẽ tăng gấp đôi so với trước. BHXH VN dự kiến sẽ quy định mức đóng bằng 75% của khung. Như vậy ở thành phố là 240.000đ/người/năm (trước là 160.000đ), ở nông thôn là 180.000đ/người/năm (trước là 120.000đ). Với mức đóng như vậy vẫn chưa đạt đến mức chi bình quân hiện nay là 340.000đ/thẻ/năm. Xem xét trên khả năng đóng góp của người dân thì mức đóng mới sẽ có thể làm hạn chế số người tham gia. Chúng tôi dự đoán sẽ giảm khoảng 30% số người tham gia. Việc cùng chi trả chi phí KCB trước đây đã bị bãi bỏ, nay quy định lại có gây thêm rắc rối? - Việc trở lại phương thức người bệnh cùng chi trả nhằm mục đích là hạn chế việc sử dụng các dịch vụ kỹ thuật cao, các xét nghiệm, các chỉ định dùng thuốc không hợp lý. Khi người bệnh phải trả tiền thì họ cũng sẽ cân nhắc việc làm các xét nghiệm, chiếu chụp... Tuy nhiên, khác với trước đây, việc cùng chi trả 20% chỉ thực hiện đối với các chi phí trên 100.000đ. Qua kiểm tra tại các bệnh viện thì hiện nay 73% các đơn thuốc KCB ngoại trú dưới 100.000đ, chỉ có khoảng hơn 20% là trên 100.000đ. Như vậy, số người bệnh KCB ngoại trú phải cùng chi trả không nhiều lắm. Về phía các cơ sở KCB phải tổ chức thu 20% chi phí của người bệnh cũng sẽ gặp khó khăn về mặt thủ tục hành chính, nhưng vẫn có thể khắc phục được. Xin cảm ơn ông.