Một cuộc hội thảo "Làm thế nào để CĐ có thể lãnh đạo đình công hợp pháp" vừa được Tổng LĐLĐVN tổ chức tại Hà Nội.

Theo số liệu chưa đầy đủ của Bộ LĐTBXH, từ năm 1995 đến đầu năm 2008, gần 2.300 cuộc đình công đã xảy ra ở Việt Nam. Riêng 4 tháng đầu năm 2008, số cuộc đình công tự phát vẫn tiếp tục gia tăng (lên tới 295 cuộc).

Trên thực tế, nguyên nhân dẫn đến tranh chấp LĐ tập thể và đình công chủ yếu do quyền lợi người LĐ bị vi phạm. Trong đa số các trường hợp, tập thể người LĐ đã phải đình công để phản đối người sử dụng LĐ nợ lương, thưởng hoặc vi phạm các cam kết với người LĐ, vi phạm quy định của pháp luật LĐ...

Chủ DN nơi xảy ra đình công thường kéo dài thời gian làm việc trong ngày, điều kiện LĐ không đảm bảo, nhiều quy định của DN quá khắt khe, người quản lý DN hành xử thô bạo, hà khắc, xúc phạm danh dự người LĐ.
 
Tại một số DN (nhất là ngành dệt may, da giày), do thời gian làm thêm quá nhiều, tăng ca liên tục trong thời gian dài dẫn đến sức khoẻ người LĐ bị suy kiệt. Đây cũng là một trong những nguyên nhân chủ yếu châm ngòi nổ cho nhiều cuộc đình công, ngừng việc tập thể xảy ra trong thời gian qua.

Có thể khẳng định: Hầu hết yêu sách của tập thể người LĐ trong các cuộc đình công kể trên đều chính đáng. Bằng chứng là yêu sách của người LĐ đình công đều được đáp ứng một phần hoặc toàn bộ.

Nhưng tại sao tất cả các cuộc đình công đều không đúng quy định của pháp luật (không do CĐCS khởi xướng và tổ chức lãnh đạo, không tuân thủ trình tự, thủ tục đình công như luật định)? Rõ ràng quy định của pháp luật về giải quyết đình công từ trước tới nay là có "vấn đề", không phù hợp với thực tiễn cuộc sống!

Đình công là quyền cơ bản của NLĐ, nên phải được tôn trọng và đảm bảo thực hiện theo đúng pháp luật. Đã từ lâu, bên cạnh trách nhiệm ngăn ngừa, hạn chế tranh chấp lao động và đình công, thì việc lãnh đạo một cuộc đình công hợp pháp (nghĩa là tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục quy định của pháp luật) đã trở thành yêu cầu bức thiết của tổ chức CĐ.

Nhưng yêu cầu bức thiết đó vẫn chưa thể thực hiện được do trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp LĐ và đình công còn quá phức tạp, không phù hợp với thực tiễn quan hệ LĐ.

Chừng nào quy định của luật pháp còn chưa chuẩn xác, không phù hợp với cuộc sống thì đình công trái luật còn gia tăng. Và khi đó, CĐCS cũng không thể lãnh đạo được đình công "hợp pháp"!