Về vấn đề này, PV Báo Lao Động đã có cuộc trao đổi với ông Đặng Nam, Cục phó Cục Bảo vệ chăm sóc trẻ em (Bộ Lao động - Thương binh - Xã hội) xung quanh vấn đề này.

Cảm nhận của ông như thế nào khi nhận được thông tin về những trẻ em (TE) bị xâm hại?

- Tôi rất lo lắng, nhất là khi TE bị xâm hại ngay trong chính gia đình của mình. Khi các vụ việc xâm hại TE do địa phương phát hiện hay thông qua báo chí, Bộ LĐTBXH đều có văn bản gửi về địa phương yêu cầu điều tra, xem xét và có biện pháp xử lý kịp thời. Nhiều vụ việc, Văn phòng Chính phủ yêu cầu bộ có giải pháp phòng ngừa lâu dài, can thiệp bảo vệ TE.

Những văn bản đó có tác dụng đến đâu, thưa ông?

- Qua phản ánh của báo chí có cảm giác vụ việc xâm hại trẻ em (XHTE) ngày càng nghiêm trọng, phức tạp hơn và nhiều hơn. Thống kê của Bộ Công an cho thấy vụ việc XHTE có xu hướng tăng lên. Nguyên nhân có nhiều, nhưng cần nhìn việc XHTE với cách nhìn rộng hơn. Sự thay đổi của xã hội, đạo đức lối sống bị ảnh hưởng của cơ chế thị trường, việc bảo vệ TE của gia đình cũng lơi lỏng, kỹ năng, kiến thức bảo vệ TE còn hạn chế... Do vậy cần phải phân tích sâu hơn.

Trách nhiệm của các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương còn chưa đầy đủ. Nhiều vụ việc có nguyên nhân sâu xa, diễn ra trong thời gian dài nhưng các cơ quan chức năng không phát hiện hoặc chậm phát hiện. Một thực tế nữa là hiện nay mạng lưới tổ chức còn hụt hẫng do hệ thống cán bộ chuyên trách ở xã phường bị chuyển đổi, cán bộ cộng tác viên không tham gia...đã ảnh hưởng đến việc bảo vệ TE. Có thể nói, hệ thống pháp luật ở VN đầy đủ đảm bảo cho TE sống trong môi trường an toàn nhưng việc thực thi còn nhiều hạn chế.

Theo ông, những hạn chế đó là gì?

- Việc bảo vệ TE không chỉ là việc riêng của Bộ LĐTBXH mà là của nhiều bộ ngành như: Công an, tư pháp... Tuy nhiên, trách nhiệm cụ thể của mỗi bộ, ngành vẫn chưa được quy định rõ đã dẫn đến việc lơi lỏng, thiếu trách nhiệm trong các vụ việc XHTE. Chính quyền địa phương còn đùn đẩy trách nhiệm. VN vẫn còn thiếu một hệ thống bảo vệ TE từ T.Ư đến địa phương và phải pháp quy hoá quy trình bảo vệ TE. Tội XHTE cần phải xử lý nặng hơn các hành vi vi phạm pháp luật khác. Với mức độ xử phạt như hiện nay vẫn còn nhẹ.

Nhà nước hàng năm vẫn đầu tư vào các chương trình chăm sóc, bảo vệ TE, các mô hình hỗ trợ TE...Vậy tại sao TE vẫn chưa được bảo vệ theo đúng nghĩa?

- Hàng năm Nhà nước đều phân bổ ngân sách cho địa phương để thực hiện các chương trình cho TE song rất thấp. Các mô hình để giúp đỡ cho TE như nhà tình thương, trung tâm bảo trợ... còn rất ít và số lượng trẻ được bảo trợ cũng rất nhỏ. Hoạt động bảo vệ TE cần có hệ thống dịch vụ của Nhà nước để chủ động tiếp nhận thông tin từ gia đình, cộng đồng và các hướng xử lý. Hiện nay, đường dây tư vấn và hỗ trợ TE (18001567) là công cụ rất hữu hiệu dành cho TE. Nhờ đó, nhiều vụ việc XHTE đã được xử lý. Tuy nhiên, hoạt động của đường dây này vẫn còn hạn hẹp, nhiều TE chưa biết đến.

Xin cảm ơn ông!

Gia tăng số vụ trẻ em bị xâm hại • Theo báo cáo của Tổng cục Cảnh sát - Bộ Công an, trong 3 năm (2005-2007) xảy ra 5.070 vụ xâm hại TE, bắt giữ xử lý 6.215 đối tượng, 5.188 trẻ bị xâm hại (nam: 1656, nữ: 3.532). Trong đó án giết TE chiếm 5,2%, án xâm hại tình dục TE: 56,3%, cố ý gây thương tích cho TE: 14,7%...Xử lý hình sự: 3.719 vụ, bắt giữ xử lý 4418 đối tượng. Xử lý hành chính: 1.351 vụ, với 1.811 đối tượng. • Qua thống kê những vụ việc xâm hại TE thông qua đường dây Tư vấn và hỗ trợ trẻ em (18001567) của Cục Bảo vệ chăm sóc trẻ em trong các năm 2005-2006-2007 cho thấy, TE bị xâm hại, bạo lực ngay trong gia đình tăng gấp 3 lần, ở cộng đồng tăng 7 lần, ở trường học tăng 13 lần. Những địa phương xảy ra nhiều vụ xâm hại TE là: Hà Nội, TPHCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Đắc Lắc, Kiên Giang, Bắc Giang... P.N