Trên bản đồ nhiều đô thị phương Tây thế kỷ XVIII và XIX, chúng ta có thể thấy cấu trúc quyền lực: Các toà nhà nổi bật ở giữa đô thị là nhà thờ, trụ sở chính quyền, toà án và trường đại học. Đến cuối thế kỷ XIX, đại công nghiệp đã bổ sung vào đây các ngân hàng và thị trường chứng khoán. Như vậy, ngoài quyền lực tôn giáo và quyền lực thế tục đã có thêm quyền lực của tư bản và tiền tệ.
Sang thế kỷ XX, cấu trúc các tổ chức có ảnh hưởng được bổ sung thêm báo chí, gồm báo in, báo nói, báo hình và báo điện tử. Báo chí tác động mạnh đến số đông thông qua hai chức năng thông tin và giải trí. Vệ tinh nhân tạo với các trạm thu phát đã chắp cánh cho báo chí thoát khỏi sự bó buộc bởi các biên giới.
Mạng thông tin cho phép một cá nhân trực tiếp nhận và truyền thông tin đến một cá nhân khác. Trong thế kỉ XXI này, báo chí tiếp tục là một nhân tố chủ yếu để kết nối mọi người, là một thế lực (thậm chí có người gọi là "quyền lực thứ tư") không thể hiện trên bản đồ đô thị.
Báo chí sử dụng nghiệp vụ điều tra để phát hiện hành vi tham nhũng và để - với ý nghĩa giáo dục - củng cố các giá trị xã hội bị suy giảm bởi tham nhũng trong một bộ phận chính quyền và doanh nghiệp.Với quyền tự do ngôn luận, báo chí thực hiện chức năng quan sát, phản ánh và bảo vệ các giá trị xã hội, tham gia kiềm chế và vạch trần sự bất công.
Trong một xã hội cởi mở, đa thành phần, dân chủ và công nghệ phát triển, báo chí là một vũ khí đặc biệt có hiệu quả trong việc phanh phui và ngăn chặn tham nhũng. Bởi vì tham nhũng luôn là vấn đề thời sự liên quan đến lợi ích, tiền bạc và sự minh bạch. Hậu quả kinh tế của tham nhũng nhìn chung là rất nghiêm trọng, tác động trực tiếp vào cộng đồng, có thể dẫn đến xung đột. Người bị nghi ngờ hoặc đã phạm tội tham nhũng thường là nhân vật có tiếng tăm trong xã hội.
Trong những năm gần đây, báo chí đã thông tin và đề xuất cách xử lý đúng đắn đối với những nhân vật bị nghi ngờ có hành vi tham nhũng. Trong và sau quá trình điều tra họ thường hứng chịu nhiều lời buộc tội từ báo chí; có thể thấm đòn và chịu đựng sự đối xử không đúng mực từ một bộ phận công chúng. Tuy nhiên, báo chí nói chung là rất thận trọng khi quy trách nhiệm cho họ và nếu như không thể bào chữa cho hành vi sai trái của mình, họ sẽ bị dư luận lên án và pháp luật xử lý.
Ở đây, vai trò của hệ thống cơ quan bảo vệ pháp luật và báo chí là khác nhau. Các cơ quan pháp luật hoạt động trong giới hạn quyền năng được luật định và để ra được quyết định cuối cùng về tham nhũng, thường phải mất một vài năm. Ngược lại, báo chí - một phương tiện giải quyết các vấn đề hiện tại - phòng chống tham nhũng bằng việc nhấn mạnh tính phi đạo đức của tham nhũng; duy trì và kích hoạt những giá trị chống tham nhũng trong khi tường thuật về những vụ tham nhũng, đáp ứng nhu cầu thông tin của người dân.
Dù cho vai trò của báo chí trong việc phòng chống tham nhũng là không thể phủ nhận, nhưng không phải là không có vấn đề. Những xung đột có thể nảy sinh giữa nhu cầu thông tin của báo chí và yêu cầu xét xử công minh, chính xác và khách quan. Người bị nghi ngờ hoặc bị tố cáo có quyền được xét xử công bằng trên cơ sở giả định là vô tội. Sự cạnh tranh trên thị trường báo chí dẫn đến đòi hỏi thông tin nhanh.
Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến thông tin mà chúng ta có trên báo chí có khi chắp vá, thiếu hệ thống, nhận định chủ quan, thậm chí có thể sai lệch. Chưa kể, để "lôi kéo" và "móc túi" độc giả, nhiều báo có thể gây nhiễu (đưa thông tin chưa kiểm chứng) hoặc làm lộ thông tin làm ảnh hưởng hoặc vô hiệu hoá công tác điều tra chống tham nhũng.
Báo chí nói chung được quản lý bằng luật pháp và bằng các quy tắc đạo đức nghề báo. Nói chung, nguyên tắc chỉ đạo là một nhà báo có các bổn phận sau: Nói sự thật mà không tà tâm và không thành kiến; sử dụng những phương pháp chính đáng; tỏ rõ sự tôn trọng tính liêm chính và trách nhiệm nghề nghiệp; hành nghề thận trọng; tham gia tìm giải pháp cho các vấn đề kinh tế, xã hội và nhân đạo; giúp tăng cường sự tôn trọng các quyền con người; góp phần gìn giữ hoà bình và an ninh quốc tế.