>> Chứng khoán toàn cầu lại hoảng loạn
Ngày kỷ niệm đen tối
Đúng một năm trước đây, ngày 9.10.2007, chỉ số Dow Jones lên tới mức cao kỷ lục ở 14.000 điểm. Nhưng ngày kỷ niệm một năm mức đỉnh điểm đó lại trở thành một trong những ngày đen tối nhất của thị trường Mỹ. Dow Jones lúc đóng cửa giảm 7,33%, tức 678,9 điểm, xuống còn 8.579 điểm, làm 872 tỉ USD đầu tư bốc hơi. Tin xấu dường như dồn cả lại một lúc: Chỉ số này không những tụt xuống dưới mức 9.000 điểm lần đầu tiên trong vòng 5 năm, mà còn giảm ở mức 3 con số ngày thứ 6 liên tiếp và chỉ số trung bình giảm ngày thứ 7 liên tiếp.
Cũng giống như hôm trước đó, vào những giờ cuối cùng của phiên giao dịch, khi Dow Jones bắt đầu xuống dưới mức 9.000 điểm, các nhà đầu tư bắt đầu bán tháo cổ phiếu, nhưng cuộc bán tháo ngày 9.10 thực sự còn gây sốc hơn ngày hôm trước. "Giờ đây thị trường đang hoảng sợ" - David Wyss, chuyên gia kinh tế trưởng của Standard&Poor's ở New York nói. "Không ai muốn gánh thêm rủi ro. Mọi người chỉ muốn lấy lại tiền của mình về cất dưới đệm".
Thật ra hầu hết ngày giao dịch 9.10 đã diễn ra khá yên ổn. Nhưng thị trường vốn đã dễ tổn thương từ cả tháng nay giờ rất nhạy cảm với bất kỳ tin xấu nào. Cuộc bán tống bán tháo cổ phiếu bắt đầu sau khi một công ty đánh giá tín dụng lớn đem công ty sản xuất ôtô hàng đầu General Motors và các chi nhánh tài chính của họ ra xem xét việc hạ bậc xếp hạng của họ. Lập tức thị trường rung chuyển.
Chứng khoán của General Motors - một trong 30 thành tố của Dow Jones, tụt dốc nhiều nhất, giảm 31% giá trị xuống còn 4,76USD, thấp nhất trong hơn nửa thế kỷ qua, khiến người ta lo ngại ảnh hưởng đối với nền công nghiệp ôtô toàn cầu. Chỉ số Dow Jones tụt rất nhanh. Sau 3 giờ chiều nó còn trên 9.000 điểm, nhưng việc bán tháo cổ phiếu gây sức ép đến mức chỉ còn 10 phút trước giờ đóng cửa thị trường là 4 giờ chiều thì Dow Jones tụt rất nhanh ở mức 3 chữ số.
Cổ phiếu các công ty năng lượng cũng chịu cú sốc khi giá dầu giảm xuống còn dưới 85USD một thùng, cho thấy không chỉ cổ phiếu tài chính bị ảnh hưởng bởi cuộc bán tháo.
Ít lựa chọn
Cơn hoảng loạn trên thị trường Mỹ nhanh chóng lan ra toàn cầu trong các phiên giao dịch sáng 10.10. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật giảm hơn 10%, Hang Seng của Hồng Kông giảm hơn 8%, Kospi của Hàn Quốc giảm 7,4%, chỉ số Thượng Hải giảm 4,1%, Straits Times của Singapore giảm 7%. Tại Sydney, chỉ số S&P/ASX200 giảm 6,8%.
Tại Châu Âu tình hình cũng diễn ra tương tự. Chỉ số FTSE của Anh giảm 9,8% trong phiên mở cửa sáng 10.10, còn 3.887,23 điểm. Chỉ số của Pháp giảm 8%, Thụy Sĩ giảm 8%.
Như vậy biện pháp cắt giảm lãi suất đồng loạt của các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới hôm trước đó là không đủ. Các nhà đầu tư càng ngày càng sợ rằng khủng hoảng tài chính sẽ gây nên suy thoái toàn cầu. Chính phủ Mỹ đang xem xét một biện pháp can thiệp khác - nhà nước nắm quyền kiểm soát các ngân hàng lớn đang gặp khó khăn.
Các chuyên gia cho rằng đây không phải là biện pháp được ưa thích trong nền kinh tế thị trường, nhưng chính quyền Bush không có nhiều lựa chọn, bởi thị trường tín dụng chính là mạch máu nuôi sống nền kinh tế. Theo dự kiến, lúc 10h sáng 10.10 (21h đêm giờ Hà Nội), Tổng thống Mỹ sẽ có bài phát biểu với người dân về các biện pháp trấn an thị trường.
Các thể chế tài chính cũng đang tìm cách vực dậy tình hình. Quỹ Tiền tệ quốc tế cho biết, họ có 200 tỉ USD sẵn sàng cho các nước vay khẩn cấp, với thủ tục cho vay tương tự như cuộc khủng hoảng tài chính Châu Á một thập kỷ trước. IMF cũng có thể viện tới các nguồn vốn khác, nhưng khẩn thiết thúc giục các nước hợp tác về chính sách và có những biện pháp đồng loạt để ngăn chặn khủng hoảng.