Khi ông Vương Tiến Dũng còn làm cho đội Bình Dương mùa 2005, trong một chương trình bình luận bóng đá trực tiếp, nhìn Ngọc Thanh thi đấu trong màu áo Hải Phòng, ông Dũng từng thốt lên: "Thằng bé này ngon đấy. Tôi thích những dạng cầu thủ như thế. Dũng mãnh, lì lợm và có cả kỹ thuật, sức mạnh lẫn sự khát khao...".
Không ngờ ba năm sau, ông Dũng về nắm đội Hải Phòng và Ngọc Thanh trở thành học trò ông, rồi lên như diều với nhiều khả năng được tập trung đội tuyển. Bài toán về con người nhiều lúc là những con tính chằng chịt, nhưng lại có khi chỉ là cách dùng người.
Bây giờ giải mã bóng đá Hải Phòng, nhiều người nhắc lại hiện tượng Thanh Hoá mùa trước cho dù thực tế thì khác xa. Hải Phòng có đủ những điều kiện cần như Thanh Hoá (như sự cổ vũ cuồng nhiệt của người hâm mộ và khát khao của cầu thủ với tinh thần chiến đấu cao), nhưng Hải Phòng hơn ở chỗ làm ăn căn cơ hơn qua nhiều kinh nghiệm xương máu việc lên và xuống hạng, đồng thời tạo điều kiện tối đa cho ban huấn luyện (ngoại tỉnh) về dẫn dắt.
Nếu Thanh Hoá mùa trước có được sức bật tinh thần thôi thì Hải Phòng mùa này còn có thêm cả sức bật chuyên môn. Nếu ở các đội phần lớn dựa vào trục ngoại binh thì Hải Phòng có lúc nội át ngoại, đặc biệt là hàng tiền đạo với cặp trung phong nội chơi rất ấn tượng dưới triều đại Vương Tiến Dũng: Ngọc Thanh - Đặng Văn Thành.
 |
| HP.HN cũng vậy. |
Cũng là bài toán về con người ấy, Bình Định lại nằm ở cực đối lập. Sự đổi máu quá nhanh (đúng hơn là đổi ê-kíp liên quan đến quyết định của lãnh đạo địa phương), Bình Định mất hàng loạt nhân tài. Dương Ngọc Hùng đi, Trần Minh Quang đi, Minh Mính cũng rời Quy Nhơn và trẻ như tiểu tướng Khoa Thanh... cũng đi nốt.
Bình Định hết lượt đi, trên được hai đại diện thủ đô là vẫn còn hay, bởi một cuộc thay đổi lớn với những con người mới thế mà trụ được thế đã là giỏi. Tất nhiên, bài toán về con người theo kiểu bỏ đi hàng loạt con người để loại một ê-kíp và để làm mới không bao giờ được ủng hộ.
Với hai đại diện thủ đô, chính họ cũng vấp phải bài toán nhân sự. Hà Nội ACB với lộ trình Sông Lam "hoá" đã gãy và giờ quyết làm mới với hơi thở thủ đô. Trong khi đó, Hoà Phát Hà Nội giờ phát hiện ra cái cũ ở con người để rồi cải tổ và thay đổi thì đã quá muộn. Tướng mới Nghiêm Xuân Mạnh thực chất là bị "ép" lên, nhưng điều đó cho thấy thà làm mới còn hơn là người cũ mà chẳng làm thay đổi được gì về chất và lại ăn đến hai đầu lương.
Đấy cũng là bài toán mà HA.GL tính cửa vô địch, nhưng rồi vất vả lội ngược dòng nước ngược cho đến vòng đấu cuối lượt đi. HA.GL gãy quá nhiều cựu binh trong khi cầu thủ nội thì mới có Tăng Tuấn là trẻ lên trong khi Duy Quang vẫn phải cày ải ở tuổi 37 với tất cả sức lực.
Gạch cho thấy dấu hiệu đi xuống dù bộ khung vẫn dựa nhiều vào Santos (thủ môn), Văn Giàu (trung vệ), Minh Phương, Tài Em (tiền vệ) và Antonio (khi thì tiền vệ lúc tiền đạo). Con người của Gạch không mạnh lên mà yếu đi vì tuổi tác và vì hụt hẫng.
Lại có một bài toán về con người mà rất ít ai chú ý đó là những nhà tổ chức. Bài toán ấy đang phình ra theo cấp số nhân, nhưng dấu hiệu của sự phát triển ấy lại rất đáng lo bởi quyền lực tập trung hết vào ông trưởng giải. Cái này chắc chắn Tổng cục TDTT quan tâm và biết, nhưng nhiều lúc bất lực, bởi quyền lực từ Tổng cục có khi cũng bị phân tán do phần cứng của Tổng cục chỉ là con số rất nhỏ so với phần mềm của những "cán bộ" làm công tác tổ chức. Những "thợ" làm giải nhiều lúc chấp nhận một quy tắc riêng (chẳng hạn giám sát không làm khó BTC, vì nếu "vi phạm" thì mùa sau bị cắt suất và... "móm").
Như trên chúng tôi đã đề cập, bài toán về con người có khi lại lệ thuộc vào cách dùng người.
Từ đấy lại hoàn toàn có thể đặt ra dấu hỏi: "BTC giải dùng người để "yên bề" cho BTC và để cả hai cùng có lợi hay dùng người với mục đích có lợi chung cho bóng đá VN?