Quyết định trên làm cho sản phẩm giày da VN sẽ phải gánh chịu mức thuế cao hơn khi tiêu thụ tại thị trường EU.
Sẽ giảm lợi thế cạnh tranh
Theo Hiệp hội Da giày VN (Lefaso VN), thời gian qua, Chính phủ VN, Bộ Công Thương và Lefaso VN đã rất nỗ lực trong các cuộc đàm phán với EC và các nước thành viên EU để nhóm hàng mục XII tiếp tục được hưởng ưu đãi thuế quan phổ cập GSP, nhưng kết quả không được thuận lợi.
Cuộc họp ngày 11.6, các thành viên EU đã bỏ phiếu thông qua Dự thảo ưu đãi thuế quan chung GSP giai đoạn 2009 - 2011 mà EC đề xuất, trong đó mục XII (chủ yếu giày dép) của VN sẽ không được hưởng ưu đãi thuế quan phổ cập GSP của EU nữa. Theo Lefaso VN, ngành da giày là ngành công nghiệp quan trọng của VN, chính sách ưu đãi thuế quan GSP đã đóng góp lớn vào sự tồn tại và phát triển của ngành da giày VN trong các năm qua. Nay nếu bãi bỏ GSP sẽ tác động đến các DN ngành da giày, tốc độ phát triển ngành và nền kinh tế.
Về tác động và thiệt hại khi các sản phẩm giày dép XK của VN sang EU khi không được hưởng ưu đãi GSP, Lefaso cho rằng, bằng việc bãi bỏ GSP thì lợi thế cạnh tranh về giá các sản phẩm da giày của VN sẽ có suy giảm so với các nước khác trong khu vực, do bình quân mỗi đôi giày XK của VN phải tăng thêm thuế nhập khẩu vào EU từ 3,5 - 5%. Như vậy, với việc bãi bỏ GSP thì năng lực cạnh tranh của ngành da giày VN sẽ bị giảm mất khoảng hơn 109,9 triệu USD.
Với tình trạng này, có thể sẽ có một số đối tác nước ngoài di dời đơn hàng sang một số nước khác trong khu vực để tranh thủ lợi thế về GSP. Điều này làm cho các DN nhỏ sẽ giảm đơn hàng do khách hàng di dời đơn hàng sang các nước được hưởng GSP như Indonesia, Bangladesh...
Vẫn còn cơ hội
Đó là nhận định của Lefaso VN khi nói về lợi thế cạnh tranh của sản phẩm giày da VN, khi không còn được hưởng GSP.
Theo Lefaso, các yếu tố chính quyết định năng lực cạnh tranh của ngành đối với một quốc gia gồm ưu đãi thuế quan của thị trường NK; chi phí và nguồn cung cấp nhân công; nguồn cung cấp nguyên - nhiên - vật liệu và các chính sách ưu đãi của Chính phủ. Các nước có ngành da giày có năng lực cạnh tranh với ngành da giày của VN hiện nay là Trung Quốc, Indonesia, Bangladesh.
Tuy nhiên, hiện nay ở Trung Quốc giá nhân công và chi phí đầu vào tăng rất cao, do đó Trung Quốc đã mất ưu thế cạnh tranh về giá và nhân công so với VN. Hai nước còn lại tuy được hưởng ưu đãi thuế quan ở thị trường EU, nhưng những quốc gia này lại có những điều không thuận lợi về tình hình an ninh, chính trị. Do đó, VN vẫn có cơ hội về lợi thế cạnh tranh - đặc biệt là nhân công và chính sách ưu đãi của Chính phủ.
Trong những năm qua, trong tinh thần hội nhập thương mại quốc tế, ngành da giày VN đã chủ động đón nhận thách thức, trong đó có sức ép từ vụ kiện AD 499. Hiệp hội đã cùng các DN có nhiều biện pháp đối phó: Đa dạng hoá thị trường, sản xuất nhiều giày kỹ thuật cao (STAF) và các chủng loại giày không thuộc diện chịu thuế, giảm tối thiểu các thiệt hại xảy ra...
Để đối phó với tình hình bị EC đưa ra khỏi danh sách các nước được hưởng GSP, bên cạnh việc kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành tiếp tục đàm phán với EC để nhóm hàng XII tiếp tục được hưởng GSP, tạo điều kiện thuận lợi cho các DN da giày VN ổn định sản xuất và XK sang các nước EU, Lefaso VN khuyến nghị các DN trong ngành áp dụng đồng bộ các biện pháp quản lý mới nhằm tiết giảm chi phí quản lý, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tìm kiếm và mở rộng thị trường mới, coi đây là giải pháp cần thiết để duy trì khả năng cạnh tranh trong điều kiện thị trường EU gặp khó khăn như hiện nay.