Số cô chẳng giàu thì nghèo/ Ba mươi Tết có thịt treo trong nhà. Đúng, ngày ba mươi quả là ngày đặc biệt nhất đối với cái Tết cổ truyền của dân tộc ta. Nếu tháng Chạp mà thiếu, thì ngày 29 kia sẽ vào vai "ba mươi". Mọi công việc, sắm sanh tu sửa, nghi lễ... đều nhằm cái "tiêu điểm" này làm chuẩn. Con cháu ở xa cũng thu xếp bằng mọi giá về trước (hoặc trong) ngày 30 để kịp đón giao thừa, không được vượt quá 12 giờ đêm.
Ấy là vì, theo quan niệm tín ngưỡng dân gian, Nguyên đán (buổi sáng đầu tiên trong năm) được tính từ lúc chuyển giao từ ngày Ba mươi tháng Chạp sang ngày Mồng Một tháng Giêng. Tối như đêm ba mươi. Đêm cuối năm thường lạnh, trời nhiều mây, vắng trăng sao. Đó là đặc trưng cảnh quan dễ nhận nhất của đêm trừ tịch (trừ: đi qua, tịch: đêm, trừ tịch: đêm qua đi của năm).
Kết thúc năm cũ chuyển sang năm mới cũng là lúc hai vị thần cai quản thế gian (được gọi là ông Hành Khiển) đi bàn giao (giao) và tiếp nhận (thừa) cho nhau. Ông mới nhận nhiệm vụ, ông cũ tạm lui về nghỉ ngơi. Thời khắc chuyển giao rất ngắn. Các gia chủ thường bày mâm cỗ cúng giữa sân, để báo cáo với gia tiên, để tế trời đất.
Như vậy, theo quan niệm, sau thời khắc linh thiêng này, năm mới thực sự bắt đầu. Từ lúc đó, mọi cử chỉ, hành động, lời nói... của mỗi người đều hết sức hệ trọng. Bởi nếu không, chính những hành vi đó sẽ là xuất phát điểm cho mọi điều may rủi diễn ra trong năm.
Ai vào nhà đầu tiên sẽ là người "xông đất". Những lời chúc đầu tiên của ai đó sẽ là "diễn ngôn" có ý nghĩa "vận" vào gia chủ. Sức khoẻ, điều may mắn, tài lộc... sẽ từ đây mà nên.
Vì vậy mà người ta kiêng đủ thứ. Làm không đúng, lỡ mồm xúi quẩy đấy nhé. Có nhà cẩn thận, "đặt hàng" trước người tới xông đất, chúc tết cho mình. Họ xem giờ, xem tuổi, xem hướng xuất hành cẩn thận. Cũng phải thôi, chuyện làm ăn sinh sống, vận hạn cả một năm cho cả gia đình chứ có ít đâu.
Chính tín ngưỡng này đã làm cho ngày Mồng một Tết mang một ý nghĩa hết sức thiêng liêng.
Câu tục ngữ Ba mươi chưa phải là Tết nói lên một điều, cái gì chưa đạt tới ngưỡng cần thiết thì chớ vội bỏ qua, đốt cháy giai đoạn. Nguyên lý biến đổi từ lượng thành chất trong triết học biện chứng cũng gần như thế. Sự vật có khi đã hội đủ mọi điều kiện quan trọng, nhưng có khi chỉ thiếu một "điều kiện đủ" là chưa làm nên chuyện.
Ở đời, không ít người bất chấp những logic của cuộc sống hiển minh: Rằng muốn đạt tới mục đích thì phải lao động, phấn đấu cho xứng đáng. Mà khi đến được đích rồi cũng nên có một cách ứng xử sao cho hợp lẽ đời. Kiêu căng, tự phụ, hợm hĩnh ngay cả khi thành đạt cũng là đáng trách.
Vậy mà, thực tế điều thành đạt kia đã đến đâu... Không ít người chưa nên "quan" đã nói giọng quan, đã dậm dọa, đe nẹt người này người nọ. Cũng có người chưa được cất nhắc, đề bạt vào một cương vị mới đã tính đến chuyện lo vây cánh, mưu cầu lợi lộc cho mình, cho cả con cháu nữa. Đó không chỉ là một lối sống theo kiểu ăn non, ăn xổi mà còn là một cách ứng xử thiếu văn hoá, không phù hợp với một phong cách sống lành mạnh.
Đêm ba mươi trời còn tối lắm, hãy ráng đợi thêm chút nữa. Có đáng là bao đâu. Chỉ một tích tắc thôi là lịch sử sẽ "sang canh". Lúc đó thì lời chúc của anh của chị mới thực sự linh nghiệm và mang về phước lành cho mọi người nhân dịp Tết đến xuân về.