Tại kỳ thi đại học, cao đẳng năm 2008, ông dạy kèm 3 cháu thì cả ba đều đỗ với số điểm rất cao. Tấm gương tự học của bố con ông đã làm cho người dân trong vùng cảm phục. Ở một góc độ nào đó, có thể gọi lão nông Hoàng Văn Nam là "anh thợ cày số một"...

Vì con, cha phải đi học

Việc dạy học của Hoàng Văn Nam được bắt đầu từ cậu con trai ngỗ ngược Hoàng Văn Thành khi còn là học sinh lớp 7 mà bảng cửu chương không thuộc, điểm tổng kết trung bình môn chỉ đạt 3,8, chán học đòi bỏ học ở nhà đi chăn bò. Ban đầu với suy nghĩ thiển cận, học như vậy thì có cố cũng chẳng thu được kết quả gì, ông đã đồng ý cho con bỏ học và mua cho cậu cặp bò thả dọc triền đê làm kinh tế gia đình.

Sau gần 3 tháng chăn bò, Thành đen như cột nhà cháy vì suốt ngày phải phơi mặt ngoài đồng. Nhìn con đen nhẻm, gầy gò do phải dãi nắng dầm mưa, vợ chồng ông quyết định bán bò vừa khuyên nhủ và răn đe ép con bằng mọi giá phải trở lại lớp học vì theo ông, thất học đồng nghĩa với đói nghèo.

Biết tâm lý con trở lại lớp không học được sẽ đâm chán nản, ông động viên con cứ đi học trở lại, bố sẽ cùng học với con. Thế là từ đó, hàng ngày ngoài việc đồng áng, ông Nam lại cùng con trai đánh vật với những phép tính, con toán.

Ở vùng quê nghèo của Yên Phong lúc bấy giờ cái ăn còn khó khăn chứ đâu nói đến chuyện sách vở, tài liệu tham khảo, để có giáo trình học tập, vợ chồng ông đến các điểm thu mua phế liệu trong vùng tìm mua gom tất cả các loại sách cũ về đọc, tìm hiểu với vốn kiến thức lớp 10 năm xưa, ông tự mày mò, nghiên cứu các cách giải của môn toán từ lớp 5, lớp 6 trở đi để lấp khoảng trống kiến thức cho con. Từ đó ông vừa dạy con học vừa cùng con giải những bài toán hóc búa để tìm ra đáp án tối ưu.

Đáp lại công lao của cha mẹ, Thành không quản ngày đêm học tập và từ một học sinh luôn đội sổ và "ngồi nhầm lớp", ngay năm học lớp 8 đầu tiên khi quay trở lại trường Thành đã đạt học sinh tiên tiến và từ đó anh luôn đạt học sinh giỏi. Điều bất ngờ và làm cho mọi người thán phục nhất đó là Thành thi đỗ vào ĐH Y Hà Nội chuyên ngành bác sĩ đa khoa với số điểm rất cao. Kể đến những khó khăn, vất vả ông bảo mọi thành công đạt được không phải là dễ, nhưng thành công của cha con ông đạt được là một chặng đường đầy chông gai và nước mắt tủi nhục, vừa phải chạy ăn từng bữa vừa phải ngày đêm cùng con ngồi chong đèn đánh vật với các phép tính. Cũng may trời không phụ lòng bố con ông, thông qua nghị lực học tập của Thành, cô em gái Hoàng Thị Duyên cũng noi gương anh học tập, hiện cũng đang là sinh viên năm thứ ba, khoa Toán, ĐHSP Hà Nội.

Thấy ông - một nông dân chính hiệu, tự mày mò học tập, dạy được 2 con vào ĐH, anh em, họ hàng, bà con hàng xóm đem con đến gửi ông dạy dỗ các cháu. Và từ đó ông Nam trở thành "thầy giáo bất đắc dĩ", căn nhà chật hẹp của ông phải dành riêng một nơi trang trọng, sạch sẽ nhất để mở lớp học, đến nay lớp học của "thầy giáo" nông dân Hoàng Văn Nam đã đưa hơn 30 con em của làng bước chân vào giảng đường các trường CĐ-ĐH. Đặc biệt từ những lần hai vợ chồng lọ mọ đến các địa điểm thu mua phế liệu tìm sách cho con đến nay, vợ ông có thêm một nghề mới đó là nghề thu mua đồng nát, đây là nghề mang lại thu nhập chính cho gia đình ông.

Lớp học của "thầy" Nam.

Cổ tích

Đại Lâm - một làng thuần nông, nổi tiếng là nơi sản sinh ra loại rượu "nút lá chuối" tuyệt ngon. Nhưng bao đời nay việc học nơi đây chưa được quan tâm đúng mức. Việc một anh thợ cày, tự mày mò sách vở nuôi dạy 2 con đỗ đại học là một kỳ tích và đã được các gia đình động viên con, cháu noi theo. Nhìn ngôi nhà chật chội tầng 1 dành phần lớn làm lớp học, tầng 2 thì ngổn ngang những sách là sách.

Thấy tôi ái ngại chưa biết ngồi vào đâu, ông Nam thu dọn sách vừa bảo bây giờ khá hơn nhiều rồi vì 2 con đi học xa, nhà chỉ có 2 vợ chồng nên việc ăn nghỉ cũng đơn giản. Nhưng thật ra với một gia đình thuần nông như ông mọi sinh hoạt, chi phí đều trông vào 3 sào ruộng với gánh ve chai của bà là điều cực kỳ khó khăn, việc các cháu đến xin học, ông nào có thu tiền đã vậy còn làm cho ông không còn thời gian phụ giúp vợ con. Nhưng với quyết tâm không để cho các cháu học được phải chịu cảnh thất học, ông vẫn bám lớp. Tiếng lành đồn xa, hiện nay lớp học của ông đang có 30 cháu theo học được ông phân ra từng nhóm kiến thức, từng lớp học.

Nhà anh Nguyễn Văn Viên cùng thôn có 4 con được ông Nam kèm cặp thì hiện 2 con lớn đã đỗ ĐH, cháu thứ ba chuẩn bị thi ĐH năm sau luôn là học sinh khá giỏi, đặc biệt là môn toán. Không giấu vẻ tự hào, ông khoe kỳ thi ĐH năm nay lớp của ông dạy 3 em là Ngô Văn Đoàn, Nguyễn Văn Hùng và Nguyễn Văn Ban thì cả 3 đều đỗ ĐH, riêng Nguyễn Văn Ban đỗ ĐHQG, khoa CNTT đạt 27 điểm, môn toán ông kèm được 10 điểm.

Tiếng tăm của ông không chỉ ở địa phương mà còn lan sang tận đất mỏ Quảng Ninh, một gia đình mải làm ăn không có thời gian chăm sóc con đã sang tận làng Đại Lâm mời ông về kèm cặp 2 cậu quý tử với mức lương đến nằm mơ ông cũng không thấy, nhưng ông từ chối vì không thể xa các cháu ở lớp của ông được.

Khi được hỏi bí quyết gì để tạo nên thành công, ông thật thà trả lời: Chẳng có bí quyết gì cả, quan trọng nhất là nắm được tính cách của từng cháu và đưa ra phương pháp học tốt nhất để các cháu tiếp thu. Trò chuyện với chúng tôi, Ngô Văn Đoàn tâm sự: "Em theo học chú Nam từ năm lớp 7, lúc đó lực học của em chỉ ở mức trung bình, môn toán chỉ được 5,0, sau một thời gian được chú kèm cặp lúc nào môn toán cũng đạt 8,5 trở lên, chú luôn tạo cho lớp học một không khí sôi nổi, hứng thú vừa học chú cháu vừa cùng hợp sức giải các bài toán khó, có bài toán mấy chú cháu tìm ra đến 6 cách giải".

Trong câu chuyện với chúng tôi, ông Nam luôn tránh những câu hỏi về khó khăn thường nhật, ông chỉ khoe về người vợ đảm hàng ngày phải gồng mình chống chọi bệnh tật nấu rượu, nuôi lợn, buôn bán đồng nát... để nuôi 2 con học đại học và ông chồng "vác tù và hàng tổng". Nhưng dù khó khăn đến đâu việc học của các cháu trong làng ông vẫn đặt lên hàng đầu, vì đây là sự đầu tư hiệu quả nhất cho quê hương.

Chia tay ông với cái bắt tay vững chắc của một anh thợ cày, luôn với mong muốn quê hương ngày càng có nhiều con em bước chân vào giảng đường đại học, mang những kiến thức về phát triển quê hương Kinh Bắc ngày một giàu đẹp, tôi vẫn không tin rằng tại sao một con người gầy gò, nhỏ bé như ông lại có quyết tâm và nghị lực nhằm phát triển sự hiếu học tại gia đình và địa phương như vậy.