Hành vi phạm luật này đã đẩy một gia đình đến chỗ mất nhà trong suốt 11 năm qua. Trong lúc đó, để giải quyết khiếu nại về thi hành án (THA), Thanh tra tỉnh Bình Dương (BD) đã phát hiện nhiều sai phạm của một số cán bộ liên quan đến quá trình thực thi luật pháp.
Bài 1: Mờ ám đằng sau một vụ thi hành án
Thi hành án trái luật
Suốt thời gian từ năm 1971 - 1997, gia đình bà Nguyễn Thị Te đã cư ngụ tại căn nhà số 255/4 (từ năm 1989 đổi thành 124/2), toạ lạc tổ 2, khu 1, ấp Bộng Dầu, phường Phú Cường, thị xã Thủ Dầu Một. Năm 1987, ông Huỳnh Công Nhẫn phát đơn kiện bà Te đòi lại căn nhà trên.
Tại bản án số 25/DSTP ngày 28.9.1987, Toà án Nhân dân (TAND) tỉnh Sông Bé (nay là tỉnh BD) đã công nhận căn nhà bà Te đang ở thuộc quyền sở hữu của ông Nhẫn. Theo quy định của Pháp lệnh THA dân sự (1.1.1990), trong thời hạn 3 năm (28.9.1988 - 28.9.1991) án có hiệu lực, ông Nhẫn phải có đơn yêu cầu THA.
Thế nhưng, ngày 21.3.1990, ông Nhẫn cùng gia đình vượt biên sang Thái Lan. Mãi đến năm 1996, ông Nhẫn bị hồi hương về VN; dẫn tới ngày 16.4.1997, Phòng THA tỉnh BD mới tổ chức cưỡng chế THA bà Te, giao nhà cho con trai ông Nhẫn là Huỳnh Minh Hiếu. Phía cơ quan luật pháp cho biết trước khi cưỡng chế THA bà Te, từ Thái Lan, ông Nhẫn đã có giấy uỷ quyền cho con trai Huỳnh Minh Hiếu...
Trước việc bị lấy nhà trắng trợn, bà Te gửi đơn kêu cứu. Cơ quan chức năng vào cuộc mới phát hiện Phòng THA đã thi hành một bản án... hết thời hiệu. Nghiêm trọng hơn, bản án số 25/DSPT, ngày 28.9.1987 không buộc bà Te phải giao trả 1.000m2 đất cho ông Hiếu, nhưng Phòng THA lại lấy luôn số diện tích đất kèm căn nhà của bà Te để giao cho ông Hiếu.
Trước sự việc này, Viện KSND Tối cao có công văn số 2163/KS-THA, ngày 29.11.1997 "yêu cầu Phòng THA tỉnh huỷ bỏ quyết định số 17/THA, ngày 25.8.1993; ra quyết định đình chỉ THA đối với bản án số 25/DSPT, ngày 28.9.1987...".
Ngày 27.2.1998, Chủ tịch UBND tỉnh BD có văn bản yêu cầu Phòng THA tỉnh chấp hành công văn trên của Viện KSND Tối cao. Thế nhưng, Phòng THA tỉnh vẫn không chấp hành.
Hồ sơ không hợp pháp
Nhằm làm sáng tỏ vụ việc, UBND tỉnh BD đã chỉ đạo Thanh tra tỉnh BD xác minh làm rõ. Ngày 2.7.2001, Thanh tra BD đã có kết luận: Bản án số 25/DSPT, ngày 28.9.1987 của TAND tỉnh Sông Bé (nay là tỉnh BD) có hiệu lực thi hành kể từ ngày 28.9.1988 đến hết ngày 28.9.1991. Nhưng đến ngày 15.7.1992, ông Hiếu mới có đơn yêu cầu THA. Như vậy quá thời hạn 3 năm, kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật.
Bên cạnh đó, giấy uỷ quyền ông Nhẫn đồng ý cho căn nhà số 214/2 và 1.000m2 đất cho con là Huỳnh Minh Hiếu cũng không hợp pháp, vì chưa có xác nhận chấp thuận cho uỷ quyền của chính quyền địa phương.
Mặt khác, căn nhà trên chưa xác lập quyền sở hữu của ông Nhẫn và 1.000m2 đất cũng chưa xác lập quyền sử dụng cho ông Nhẫn; nghĩa là ông Nhẫn không có giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất...
Thanh tra khẳng định: Phòng THA cưỡng chế nhà ở của bà Te để giao cho ông Hiếu là trái quy định của pháp luật.