Khu nhà... bốc mùi
Bước vào con ngõ hun hút, tối tăm của nhà 11A, mùi khăm khẳm đặc trưng của nước mắm táp khiến chúng tôi choáng váng. Đập vào mắt chúng tôi là la liệt hàng trăm chiếc can, với hệ thống vòi nhằng nhịt. Hít thở trong "không gian nước mắm" này 1 tiếng đồng hồ mà chúng tôi thấy đầu óc nôn nao, váng vất.

Từ năm 1987, cơ sở này mua nước mắm đậm đặc rồi pha chế thành các loại mắm khác nhau. Những lúc ấy, mùi nước mắm bốc lên muốn nôn mửa. Mỗi khi thời tiết thay đổi hay nắng nóng, thì mùi thối bốc lên khiến người khoẻ mạnh nhất cũng phải lử đử. Anh Đỗ Mạnh Hùng - một người dân - cho biết: "Cuối năm vừa rồi, các hộ dân ở đây đã góp tiền để lát lại lối đi chung, nên mùi cũng đã đỡ, chứ trước đây, mắm rơi vãi ám vào nền, mùi khăn khẳn không lúc nào không có".

Mùi mắm, mùi muối ám vào mọi đồ vật, khiến đồ dùng bằng sắt, thép, đồ điện tử, điện lạnh bị hoen gỉ. Để đối phó với ô nhiễm, nhà nào cũng phải đóng cửa cả ngày, cả đêm hoặc sơ tán đi chỗ khác". "Đồ dùng bị hỏng còn có thể mua được, chứ sức khoẻ mà hỏng rồi thì... Hầu hết mọi người trong nhà đều bị bệnh liên quan đến hô hấp" - chị Ngọc cho biết.

Kêu đến... bao giờ?
Người dân đã rất nhiều lần gửi đơn kiến nghị, đơn kêu cứu tới các cơ quan chức năng (ông Trần Quốc Minh - Tổ trưởng tổ dân phố - đã ký đơn kiến nghị cho bà con gần 40 lần); đã có nhiều cuộc thanh - kiểm tra; nhiều biên bản được lập về vi phạm môi trường, nhưng đâu vẫn hoàn đấy.

UBND phường Văn Miếu đã từng lập biên bản về vi phạm hành chính đối với cơ sở này với lý do, cơ sở này không xuất trình được giấy phép kinh doanh khi đoàn kiểm tra, đình chỉ ngay việc kinh doanh đến khi có đầy đủ giấy phép. Ngoài ra, UBND phường đã phối kết hợp với y tế phường liên tục đi kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm, nhưng mức xử phạt cao nhất cũng chỉ là 500.000đ.

Trước đó, việc kiểm tra môi trường đã diễn ra tại cơ sở này. Kết luận của đoàn là cơ sở chế biến nước mắm không đảm bảo vệ sinh môi trường và yêu cầu cơ sở phải tiến hành các biện pháp để đảm bảo vệ sinh. Sở KHCNMT Hà Nội cũng từng đưa ra kết luận: "Không khí khu vực khu dân cư trong số 11A ngõ Yên Thế bị ô nhiễm, gây độc hại, khó thở... như đơn của các hộ dân nêu là có cơ sở". Tuy nhiên, các cơ quan chức năng vẫn chỉ dừng lại ở yêu cầu gia đình anh Hưng hoàn tất đầy đủ các thủ tục hành chính, các giấy tờ đủ điều kiện khi hoạt động kinh doanh, nhất là thoả thuận về môi trường tại 11A ngõ Yên Thế.

Đáng nói hơn, với việc nhập hàng tấn muối về để pha chế với mắm đậm đặc và nước (không biết nước đun sôi hay nước lã?), rồi sau đó xuất đi mọi nơi để tiêu thụ. Do đó, không thể không đặt ra câu hỏi liệu nước mắm như vậy có đảm bảo vệ sinh?

Trong khi chờ giải quyết thì quan hệ giữa gia đình anh Hưng và các hộ còn lại khá căng thẳng. 17 giờ ngày 27.3, chị Quỳnh lấy điện thoại để chụp lại cảnh sang chai nước mắm thì bị chị Nguyễn Thị Hồng Minh - vợ anh Hưng - cầm đòn gánh sang đập cửa và có những lời lẽ thoá mạ, thách thức mọi người. Người dân tại đây đang khẩn thiết đề nghị cơ quan chức năng sớm có biện pháp buộc cơ sở pha và chế biến nước mắm của anh Hưng dời đi nơi khác và phải có trách nhiệm xử lý ô nhiễm mùi, cống rãnh để người dân được sống trong môi trường trong sạch.

Tại khoản 2 điểm c,d,e Điều 37, Luật Bảo vệ môi trường năm 2005 nêu rõ: Cơ sở sản xuất hoặc kho tàng thuộc các trường hợp sau đây không được đặt trong khu dân cư hoặc phải có khoảng cách an toàn về môi trường đối với khu dân cư: c, Có chất độc hại đối với sức khoẻ người và gia súc, gia cầm; d, Phát tán mùi ảnh hưởng xấu tới sức khoẻ con người; ...e, Gây tiếng ồn, phát tán bụi, khí thải quá tiêu chuẩn cho phép.