Nhưng suốt 18 năm mỏi mòn kêu oan, ông Nguyễn Hữu Thông - nguyên UV BCH LĐLĐ tỉnh An Giang đến nay vẫn cứ vác đơn đi tìm công lý...

"Cách trả lời của TAND tỉnh An Giang như vậy là không thể hiện hết tinh thần trách nhiệm. Bởi căn nhà thế chấp vay vốn chưa hề được TAND thị xã Long Xuyên "kê biên", tổ chức "Hội đồng định giá" và cũng chưa được "xét xử" để có "bản án" mà đã bị phát mại. Nếu thấy việc khắc phục này có khó thì nên có văn bản nhờ toà cấp trên hướng dẫn. Riêng trường hợp tiền dư trên 14 triệu (sau khi trả cho LDTD theo phán quyết của toà), TAND tỉnh phải có trách nhiệm chỉ đạo làm rõ trả lại công bằng và bồi thường thiệt hại cho gia đình mà cả vợ lẫn chồng đều là cán bộ cách mạng có công với nước".  (Ông Nguyễn Văn Tạo - Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh An Giang, nguyên Viện trưởng Viện Kiểm sát tỉnh An Giang)

Cửa nát, nhà tan
Ngày 21.11.1989, ông Nguyễn Hữu Thông mang giấy tờ căn nhà số 10 đường Nguyễn Huệ B (phường Mỹ Long - Long Xuyên) vay thế chấp tại Liên doanh Tín dụng Bến Thành - Long Xuyên (LDTD) số tiền 3 triệu đồng để kinh doanh.

Sau khi trả lãi được 1 tháng, do gia đình khó khăn nên ông Thông lên Đắc Lắc làm thuê nên không tiếp tục trả lãi. Quá hạn 5 tháng 25 ngày, LDTD phát đơn khởi kiện ông Thông ra toà.

Ngày 16.8.1990, TAND thị xã Long Xuyên mở phiên toà sơ thẩm, xét xử vụ án vi phạm "Hợp đồng vay mượn".

Tại bản án số 79, ngày 16.8.1990, Chủ toạ phiên toà - Chánh án TAND Long Xuyên Nguyễn Văn Tước tuyên xử: "Buộc ông Thông phải trả số nợ vốn và lãi cộng chung là 5.820.000đ cho LDTD".

Ngay khi kết thúc phiên toà, ông Thông tức tốc trở lên Đắc Lắc mượn tiền trả nợ. Bốn ngày sau khi "gom" đủ tiền, mang đến toà án trả nợ thì... ông bàng hoàng đau đớn nhận ra sự thật phũ phàng: Ngay ngày xét xử vụ án, TAND thị xã Long Xuyên đã thi hành án căn nhà số 10, đẩy đuổi vợ con ông ra khỏi nhà. Bà Bùi Xuân Lan, vợ ông Thông, nhớ lại: Đang ở nhà với 4 con nhỏ, bỗng có hai thanh niên ăn mặc thường phục đến xưng là ở toà án và trục xuất chúng tôi ra khỏi nhà để thi hành án".

Vì quá sợ, bà Lan bán tháo đồ đạc rồi bồng con đến trú ngụ tại căn chòi nhỏ trong lò gạch cũ của ông Năm Khoái phường Mỹ Thới-Long Xuyên.

Bị đẩy vào cảnh nhà tan, cửa nát một cách đầy oan ức, ông Thông quyết tâm đi kiện đòi lại công lý.

Thi hành án trước khi toà quyết
"Khi gặp ông Chánh án Tước thì bảo liên hệ với văn phòng xem xét, xuống văn phòng thì nơi đây bảo chỉ là giúp việc nên chỉ ngược lên ông Tước", ông Thông nhớ lại. Sau nhiều ngày mệt mỏi với kiểu "đá bóng trách nhiệm" này, ông Thông làm đơn khiếu nại và tin tưởng công lý sẽ sớm đến. Ông gửi đơn bằng cả 2 con đường: Bưu điện và trực tiếp đến nhiều cơ quan tỉnh và trung ương để cầu cứu.

Nhưng sự tuyệt vọng trong ông ngày một lớn dần từ sự im lặng của cơ quan hữu trách. Mãi đến năm 2004, một cán bộ TAND Long Xuyên mới cho ông xem "Bản xác nhận" số 06/TA-LX do Chánh án Nguyễn Văn Tước ký ngày 23.10.1990, xác định TAND thị xã Long Xuyên đã tiến hành rao bán căn nhà số 10 của ông bằng thông báo số 27/TBTA từ ngày 12.8.1990, tức 4 ngày trước khi mở phiên toà với giá 20 triệu đồng. Có được chứng cứ, ông Thông làm đơn khởi kiện TAND TP. Long Xuyên rồi TAND tỉnh An Giang, yêu cầu bồi thường thiệt hại tài sản, nhưng mọi thỉnh cầu của ông chỉ được đáp trả bằng những văn bản lạnh lùng.

Ngày 9.5.2007, TAND tỉnh An Giang có giấy báo số 325/2007/GĐKT xác định: Việc ông Nguyễn Văn Tước kê biên căn nhà số 10 Nguyễn Huệ B là một thủ tục thi hành án dân sự. Mặt khác, Bộ luật Dân sự năm 1995 và năm 2005 chỉ quy định nguyên tắc chung về bồi thường thiệt hại do người có thẩm quyền của cơ quan tiến hành tố tụng gây ra trong khi thực hiện nhiệm vụ điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án nhưng không quy định cụ thể về các trường hợp được bồi thường, các khoản được bồi thường và mức bồi thường".

Không đồng tình với cách giải quyết này, ông Thông gửi đơn cầu cứu đến đoàn ĐBQH tỉnh An Giang. Ngày 22.11.2007, bằng công văn số 323/CV. ĐBQH, đoàn ĐBQH tỉnh lại tiếp tục "đẩy" trách nhiệm trước  lời kêu cứu này: "Ông hãy liên hệ nơi đây (TAND tỉnh và VKSND tỉnh-NV) để yêu cầu xem xét theo quy định".

Cứ cái đà "bóng đổ thầy, thầy đổ bóng" như thế này, xem ra con đường tìm công lý của ông Thông vẫn đang còn xa (!?).